Ineens heeft iedereen het er over. Staat het in nieuwsberichten en krantenbijlagen. De kans dat we worden verleid door Nepnieuws.  Premier Rutten stemt in met het voornemen van de State of California om zich los te maken van de Verenigde Staten. ‘Er zullen vast meer staten volgen, stelt hij voor, is die Statenbond eigenlijk nog wel van deze tijd?’

Iedereen kan het schrijven, tenminste wie een beetje fantasie heeft en weet hoe dat moet, digitaal, zogezegd. Een beetje een kwaadaardige inborst is ook wel handig. Dan word je niet in verlegenheid gebracht door ethische argumenten of het wel goed en passend is.

Hoe zouden die bijbelschrijvers hier over hebben gedacht, bedacht ik deze week, bij de volgende bijlage in de krant over Nepnieuws. We weten inmiddels dat zij weinig materiaal achter de hand hadden om hun verhalen te staven op waarheid, betrouwbaarheid. Overtuigingskracht, daar beschikten ze zeker over, we lezen hun verhalen nog steeds, na twintig eeuwen. Zelfs na anderhalve eeuw Bijbelkritiek.

Gedreven waren ze ook. Johannes de Evangelist bijvoorbeeld, bezweert aan het eind van zijn Evangelie de lezer dat zij toch vooral gaan geloven dat Jezus de Christus is. Welke discussies er later in de geschiedenis hebben plaats gehad bij het vormen van de Canon, anders gezegd, bij de vraag wat er in de bijbel mocht en wat niet, dat is niet bekend. Dat de Evangelisten, onderling toch wel erg uit de pas lopen in herkenbaarheid van de loop van het verhaal, en ieder zo zijn eigen waarheid en verhaal heeft, dat is onloochenbaar. Het moet de samenstellers van die Canon toch ook opgevallen zijn….zou niemand ooit gedacht hebben: waar hálen ze het vandaan, is dit geen Nepnieuws?

Het oudste Nepnieuws dat in de bijbel staat, horen we in Genesis 3. In de discussie van de slang met Eva, in het paradijs. De slang weet precies wat God al of niet verboden heeft en waarom en waartoe. Dat suggereert hij tenminste. Het verhaal van de knop met het bordje er onder: pas op, niet aankomen! Nepnieuws is verdachtmaking. Dus eet de mens, naar hartelust.

Bert Kuipers

Nieuwjaar

‘Heb ik jou al gehad? Nou dan nog maar een keer: de beste wensen!’ Hoe vaak hoor je dat niet deze dagen. Er zijn mensen die expres anderen mijden om niet in de armen en op de wangen te worden gedreven bij het onvermijdelijke nieuwjaarsgroeten. Er zijn ook mensen die ze allemaal aflopen, de recepties en  nieuwjaarsbegroetingen in het stadhuis, de kerk, de bridgeclub, de VVE, de sportvereniging. Als je het een beetje slim uit zoekt kun je twee weken lang elke avond aan de bubbels en de bitterballen.

Het lijkt een onschuldig burgerlijk gebruik, om elkaar heil en zegen toe te wensen bij de overgang naar het nieuwe jaar. Een moment om iedereen weer eens even in de ogen te kijken. En als dat niet wilt: misschien kun je je in de kantoortuin verstoppen achter de planten en wachten tot het allemaal over is.

Sinds dit jaar blijkt de jaarwisseling niet meer zo’n onschuldig gebruik. De terreurvereniging IS heeft er een martelaars dag van gemaakt. Een bloedbad in een seculiere uitgaansclub in Istanbul omdat daar ‘christenen hun heidense feestje vierden’. Men doelde op de nieuwjaar wisseling, die niet oprecht islamitisch heet te zijn, en dus is er geen enkele aanleiding om op die dag bij elkaar te komen. Dus schiet je gewoon je magazijn vol kogels leeg op niets vermoedende feestgangers.

Het moet worden bedacht: die IS is wel in de theologische achtergrond van het westerse Nieuwjaar gedoken. Ons nieuwe jaar werd ooit vastgesteld door een paus in Rome op de achtste dag van de geboorte van het Kerstkind. Elk jaar is dus een Jaar onzes Heren…. Dat westerse jaar is wel een beetje christelijk, eerlijk is eerlijk. Maar ja, als de Chinezen hier op de Kruiskade hun nieuwjaar vieren, gaan we toch ook gewoon even kijken en wensen we hen een goed nieuwjaar…en het knallen laten we aan het Chinese vuurwerk over.

Hopen op een goede nieuw jaar, samen, met je buren, van welke origine ook, dat alleen al kan reden zijn om te worden vermoord. Nieuwjaarsrecepties worden hiermee tot confessionele statements: we geloven in heil en zegen. Desnoods met bubbels en bitterballen.

Bert Kuipers